swara raga ganga - స్వర రాగ గంగా

'సరిగమలు' (1994) చిత్రంలోని "ప్రవాహమే.. గంగా ప్రవాహమే.. స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే" పాట తెలుగు సినీ సంగీతంలో ఒక అపురూపమైన మాస్టర్ పీస్. సంగీతం, సాహిత్యం, గానం త్రివేణి సంగమంగా సాగే ఈ గీతం శ్రోతలను ఒక దివ్యానుభూతిలోకి తీసుకువెళుతుంది.ఈ పాట గురించిన పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. పాట యొక్క ప్రత్యేకతలుసాహిత్యం: దివంగత ప్రముఖ కవి వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారు ఈ పాటకు అక్షర రూపం ఇచ్చారు. సంగీతాన్ని గంగా ప్రవాహంతో పోలుస్తూ, పదాల్లోనే రాగాలను పలికించిన తీరు వేటూరి గారి పాండిత్యానికి నిదర్శనం.

గానం: గాన గంధర్వుడు ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారి గాత్రం ఈ పాటలో ప్రాణం పోసింది. పాటలోని ప్రతి పదంలోనూ భక్తి, సంగీత మాధుర్యం ఉట్టిపడేలా ఆయన పాడిన విధానం ఎప్పటికీ చిరస్మరణీయం.

సంగీతం: ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు రవి (బాంబే రవి) గారు స్వరపరిచిన ఈ పాట, శాస్త్రీయ సంగీతపు పరిమళాలను వెదజల్లుతుంది. రాగయుక్తంగా, వీణ మరియు ఇతర వాయిద్యాల మేళవింపుతో కూడిన ఈ బాణీ మనసును ప్రశాంతపరుస్తుంది.

2. భావంసంగీతం అనేది ఒక పవిత్రమైన నది లాంటిదని, అది స్వరాల ప్రవాహంగా మనసులను తాకుతుందని ఈ పాట సారాంశం. స్వరాలు, రాగాలు గంగానదిలా ప్రవహిస్తూ మనిషిలోని అంతఃచేతనను ఎలా ఉత్తేజితం చేస్తాయో, ప్రకృతి ఒడిలో సంగీతం ఎలా లీనమవుతుందో ఈ పాటలో అద్భుతంగా వర్ణించారు.

3. సందర్భం: ఇది సాధారణమైన డ్యూయెట్ లేదా మాస్ సాంగ్ కాదు. సంగీతంపై అపారమైన మక్కువ, భక్తి ఉన్న సందర్భంలో పాత్రలు సంగీతంలో లీనమైపోయే సమయంలో వచ్చే పాట ఇది. ఒక గురువు వద్ద శిష్యుడు సంగీత సాధన చేస్తున్నప్పుడు, లేదా ప్రకృతి ఒడిలో సంగీత దైవత్వాన్ని ఆరాధిస్తున్నప్పుడు ఈ పాట తెరపై చక్కగా ఆవిష్కృతమవుతుంది.

చిత్రం : సరిగమలు (1994)
గానం : ఏసుదాస్
సాహిత్యం : వేటూరి
సంగీతం : రవి

ప్రవాహమే.. గంగా ప్రవాహమే..
స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే
అంగాత్మ సంధాన యోగమే
ప్రాప్తే వసంతేతి కాళికే
పలికే కుహు గీతికా
గాన సరసీ రుహ మాలికా
స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే

గమపని గమపని గమపని గమపని
మపనిస మపనిస మపనిస మపనిస
పని సగమగసని సనిపమ పగమమసా..
కుండల లోపల నిండిన నింగిలో ఉరిమెను మేఘం ఇన్నాళ్ళకి
పిల్లన గ్రోవిలో పిలవని మోవిలో కురిసెను రాగం ఈ నాటికి
మట్టింటి రాయే మాణిక్యమయిపోయె సంగీత రత్నాకరానా..
స్వర సప్తకాలే కెరటాలు కాగా ఆ గంగ పొంగింది లోనా

స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే
అంగాత్మ సంధాన యోగమే
ప్రాప్తే వసంతేతి కాళికే
పలికే కుహు గీతికా
గాన సరసీ రుహ మాలికా
స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే

దని సని గస గస గస గస
మగ మగ మగ మగ పమ పమ
నిప నిప సని సని ఆ.. ఆ.. ఆ... ఆ...
చైతన్య వర్ణాల ఈ చైత్ర సుమవీధి వినిపించు రాగాలననంతాలులే
ఈ చక్ర వాకాలు ఎగిరే చకోరాలు జగమంత విహరించు రాగాలులే
పిలిచే శకుంతాలు పలికే దిగంతాలు పులకింతలా పుష్య రాగాలులే
మలి సంధ్య దీపాలు గుడి గంట నాదాలు మౌనాక్షరీ గాన వేదాలులే

స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే
అంగాత్మ సంధాన యోగమే
ప్రాప్తే వసంతేతి కాళికే
పలికే కుహు గీతికా
గాన సరసీ రుహ మాలికా
స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే
స్వర రాగ గంగా ప్రవాహమే

swararAga ga~ngA - స్వర రాగ గంగా

Movie : Sarigamalu (1994)
Cast : Vineeth, Rambha
Music Director: Ravi
Singer : K. J. Yesudas

Pravaahame … Gangaa pravaahame
Swara raaga gangaa pravaahame
angaatma sandhaana yogame
praapte vasante vikaalike
palike kuhu geetika
gaana sarasi ruha maalika
swararaaga gangaa pravaahame
Gamapani Gamapani Gamapani Gamapani
Mapanisa Mapanisa Mapanisa Mapanisa
Pani Sagamagasani Sanipama Pamagama Sa ……
Kundala lopala nindina ningilo
urimenu megham innaallaaki
pillana grovilo pilavani movilo
kurisenu raagam ee naatiki
mattinti raaye manikyamaipoye
sangeeta ratnaakaraana…
swara saptakaale kerataalu kaaga
aa ganga pongindi lona
Swara raaga gangaa pravaahame
angaatma sandhaana yogame
praapte vasante vikaalike
palike kuhu geetika
gaana sarasi ruha maalika
swararaaga gangaa pravaahame
swara raaga gangaa pravaahame
Sani Sani Gasa Gasa Gasa Gasa
Maga Maga Maga Maga Pama Pama
Nipa Nipa Sani Sani aa…aaa…
Chaitanya varnaala ee chaitra sumaveedhi
vinipinchu ragaalanantaalule
ee chakra vaakaalu yegire chakoraalu
jagamanta viharinchu ragaalule
piliche sakuntaalu palike digantaalu
pulakintalaa pushya raagalule
mali sandhya deepalu gudi ganta naadaalu
mounaaksharee gaana vedaalule
Swara raaga gangaa pravaahame
angaatma sandhaana yogame
praapte vasante vikaalike
palike kuhu geetika
gaana sarasi ruha maalika
swararaaga gangaa pravaahame
swara raaga gangaa pravaahame

chinni chinni i puvvulu - చిన్ని చిన్ని ఈ పువ్వులు

పరిచయం (Introduction):
"చిన్ని చిన్ని ఈ పువ్వులు చూసి" అనే మధురమైన గీతం 2002లో విడుదలైన 'నువ్వులేక నేనులేను' చిత్రంలోనిది. తరుణ్, ఆర్తి అగర్వాల్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ చిత్రానికి ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఆర్.పి. పట్నాయక్ అద్భుతమైన స్వరాలు అందించారు. ఆహ్లాదకరమైన కుటుంబ వాతావరణం, స్నేహం, మరియు ప్రేమల కలయికగా సాగే ఈ పాట తెలుగు శ్రోతలను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంది.

Movie: nuvvulEka nEnulEnu (2002)

Lyricist: vETUri sundara rAma murthy
Music : R. P. paTnAyak
Singers : S. P. bAla subrahmaNyam

Happy Birthday to R.P.Patnayak (Birth day :March 9, 1972)

చిత్రం : నువ్వులేక నేనులేను (2002)

రచన : వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి

సంగీతం : ఆర్.పి.పట్నాయక్

గానం : ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం

--------------

పల్లవి:
చిన్ని చిన్ని ఈ పువ్వులు చూసి
జాబిలి నవ్వింది సిరివెన్నెల జల్లింది
పువ్వు పువ్వునా నవ్వులు చూసి
పున్నమి వచ్చింది పులకింతలు తెచ్చింది
ఆ తుంటరి కోపం తొలిపొద్దు
ఆ ఇద్దరి రూపం కనులకు ముద్దు
అల్లరిహద్దు గొడవలపద్దు ముద్దులకే ముద్దు ||చిన్ని చిన్ని||

చరణం : 1
ఏ బ్రహ్మరాశాడో పాశాలిలా
మారాయి స్నేహాలుగా
ఏ జన్మలో రక్తబంధాలిలా
ఈ రెండు దేహాలుగా
ఏ రెండు కళ్లల్లో చూపాకట్టి
మా పొద్దు తెల్లారగా
ఏ గుండెలో చోటు దక్కిందిలా
ఏతోడుకానీడగా
రాలేటి ఏ పూలరంగులో ముంగిళ్లలో ముగ్గుగా
రోపాల లేలేత బుగ్గలో రోజాలు పూయించగా
ఆ బంధం అనుబంధం మాదే కదా ||చిన్ని చిన్ని||

చరణం : 2
ఆ చెమ్మచెక్కల్లో చెలిమే ఇలా
మారింది పంతాలుగా
ఈ కుర్ర తిక్కల్లో ఉడుకే యిలా
సాగింది పండాలుగా
ఆ మూతి విరుపుల్లో మురిపాలిలా
పొంగాయిలే పోరుగా
ఈ తిట్టిపోతల్లో అర్ధాలనే
తెలిగించుకో నేరుగా
కారాలు మిరియాలు దంపుడే
కవ్వింత పుట్టించగా
కల్యాణ తాంబూలమెప్పుడో
కలలన్ని పండించగా
ఆ అందం ఆనందం మాదే కదా ||చిన్ని చిన్ని||

Pallavi:
Chinni chinni ee puvvulu choosi
Jaabili navvindi sirivennela jallindi
Puvvu puvvuna navvulu choosi
Punnami vachindi pulakinthalu techindi
Aa thuntari kopam tholipoddu
Aa iddari roopam kanulaku muddu
Allarihaddu godavalapaddu muddulake muddu ||Chinni Chinni||

Charanam 1:
Ee brahmarasaado paashalila
Maaraayi snehaalugaa
Ee janmalo rakthabandhaalila
Ee rendu dehaalugaa
Ee rendu kallallo choopaakatti
Maa poddu thellaaraga
Ee gundelo chotu dakkindila
Eethodukaanidagaa
Raaleti ee poolarangulo mungillalo muggugaa
Ropaala leletha buggalo rojaalu pooyinchagaa
Aa bandham anubandham maade kadaa ||Chinni Chinni||

Charanam 2:
Aa chemmachekkallo chelime ila
Maarindi panthaalugaa
Ee kurra thikkallo uduke yila
Saagindi pandaalugaa
Aa moothi virupullo muripaalila
Pongaayile poorugaa
Ee thittipothallo ardhalane
Theliginchuko neerugaa
Kaaraalu miriyaalu dampude
Kavvintha puttinchagaa
Kalyaana thaamboolameppudo
Kalalanni pandinchagaa
Aa andam aanandam maade kadaa ||Chinni Chinni||

పాట యొక్క ప్రత్యేకతలు (Specialties of the Song):

• అద్భుత సాహిత్యం: పద లాలిత్యానికి మారుపేరైన మధురకవి వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారు ఈ పాటను రచించారు. సాంప్రదాయ తెలుగు పదాలు (చెమ్మచెక్కలు, కారాలు మిరియాలు దంపడం, ముంగిళ్లలో ముగ్గు) ఉపయోగిస్తూ, ఇద్దరు యువతీ యువకుల మధ్య ఉన్న అల్లరిని, బంధాన్ని చాలా అందంగా ఆవిష్కరించారు.
• గాన గంధర్వుడి గాత్రం: గాన గంధర్వుడు ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారు ఈ పాటను తనదైన శైలిలో ఎంతో హుషారుగా, భావయుక్తంగా పాడారు. పెద్దరికం, ఆప్యాయత ఉట్టిపడే ఆయన గొంతు ఈ పాటకు ప్రధాన బలంగా నిలిచింది.
• ఆర్.పి. మార్కు సంగీతం: మెలోడీ పాటల స్పెషలిస్ట్ ఆర్.పి. పట్నాయక్ అందించిన బాణీ, వీణ మరియు కొలను వాయిద్యాల శబ్దాలు వినసొంపుగా ఉండి, మనసుకు ప్రశాంతతను చేకూరుస్తాయి.

భావం (Meaning of the Song):

ఈ పాట ముఖ్యంగా ఇద్దరి మనసుల మధ్య ఉన్న అమాయకమైన అల్లరిని, తెలియకుండానే పెరుగుతున్న అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది.

• చిన్న చిన్న పువ్వులను చూసి వెన్నెల కురిసినట్లు, వీరి నవ్వులను చూసి పున్నమి వచ్చిందని వర్ణిస్తుంది.
• వారిద్దరి మధ్య ఉన్న తుంటరి కోపాలు, చిన్నపాటి గొడవలు కూడా చూడముచ్చటగా ఉన్నాయని, దేవుడు రాసిన ఈ స్నేహ బంధం ఏ జన్మలో ఏర్పడిన రక్తబంధమో అని పెద్దలు ఆనందించే భావన ఇందులో కనిపిస్తుంది.
• పైకి తిట్టుకుంటున్నట్లు కనిపించినా ఆ కోపంలోనూ, మూతి విరుపుల్లోనూ ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న మురిపెం, ప్రేమ దాగి ఉన్నాయని ఈ పాట సారాంశం.

సందర్భం (Context):

చిత్రంలో కథానాయకుడు (తరుణ్), కథానాయకి (ఆర్తి అగర్వాల్) చిన్నప్పటి నుండి కలిసి పెరుగుతారు. వారిద్దరి కుటుంబాల మధ్య ఎంతో ఆప్యాయత ఉంటుంది. నాయకానాయికలు ఇద్దరూ నిరంతరం చిన్న చిన్న విషయాలకే గొడవపడుతూ, అల్లరి చేస్తూ ఉంటారు. వారి మధ్య ఉన్న ఆ 'క్యూట్' గొడవలను, అమాయకత్వాన్ని గమనిస్తూ, భవిష్యత్తులో వీరిద్దరూ ఒకటి కాబోతున్నారనే ఆనందంతో, కుటుంబంలోని పెద్దలు (చంద్రమోహన్, శరత్ బాబు మరియు ఇతరులు) వారిని ఆశీర్వదిస్తూ, మురిసిపోతూ పాడే సందర్భంలో ఈ పాట తెరపై వస్తుంది.